gelezen: Connie Palmen: De wetten

Ik heb het debuut van Connie Palmen uit 1991 herlezen. Het hoofdpersonage in De wetten is een jonge vrouw die filosofie studeert en op zoek is naar zichzelf; doorheen het boek ontmoet ze zeven mannen: de astroloog, de epilepticus, de filosoof, de priester, de fysicus, de kunstenaar en de psychiater.

De wetten lijkt de beschrijving van de persoonlijke en filosofische ontwikkeling van het hoofdpersonage. Het boek begint met de astroloog, het niet-rationale houvast; hij sterft en wordt begraven aan het begin van het hoofdstuk over de fysicus. Tijdens het afleggen van haar masterproef filosofie (haar ‘doctoraalscriptie’), ontmoet ze de kunstenaar. “Daarna zei ik: ‘Ik zoek je al heel lang’.” (p. 196) Het boek eindigt met een bezoek aan de psychiater: het sluitstuk van haar zelfontdekking en het begin van haar schrijverschap.

De wetten is filosofischer dan ik mij herinnerde, moeilijker ook, veel bewust-erudieter dan I.M. bijvoorbeeld, wat vergeleken met dit boek een eenvoudig, veredeld dagboek is. De wetten is spannend, op een intellectuele manier. Het is gedurfd door zijn complexiteit en zijn onbeschaamd intellectualisme. Een boek over filosofie en wetenschap, over liefde en schrijven, over jezelf ontdekken doorheen anderen.

“De astroloog ontmoette ik voor het eerst in de zomer van 1980. Het was op een vrijdag de dertiende.” (p. 9)

gelezen: Connie Palmen: I.M.

Eindelijk gelezen: I.M., het boek over Connie Palmens grote liefde voor de Nederlandse schrijver en presentator Ischa Meijer.

Het boek lijkt een uitgepuurde verzameling dagboekfragmenten. Connie Palmen beschrijft hoe zij en Ischa Meijer verliefd werden op elkaar en hoe hun leven samen eruitzag, hun leven in Amsterdam, hun reizen naar Amerika.

Ze beschrijft gebeurtenissen en uitspraken om een beeld te geven van een hyperintense, alles verpletterende liefde. Connie Palmen en Ischa Meijer wilden de hele tijd in elkaars gezelschap zijn, om te praten over hun leven en hun angsten, over werken en schrijven. Ze discussiëren over het verschil tussen literatuur (Palmen) en journalistiek (Meijer). Ze praten over de moeilijke relatie van Ischa met zijn ouders en zijn familie.

Het meest aangrijpende stuk is het einde van het boek, waarin Connie Palmen de dood van Ischa en haar rouw beschrijft. Hartverscheurend, onmenselijk.

Connie Palmen zet in dit boek schijnbaar een onhaalbare norm voor de liefde. Ze schrijft over een intens diepe band tussen twee mensen, niet alleen romantisch, maar ook intellectueel. Maar uiteraard is dit een literair werk, en heeft Connie Palmen haar eigen beeld geconstrueerd van Ischa Meijer en hun relatie aan de hand van welgekozen feiten, verhalen en conversaties. Laten we deze fictie niet met de realiteit gelijkstellen. Geen zorgen dus, er is nog hoop voor romantisch-intellectuele lovers.

Onlangs waren Marie en ik in Amsterdam op de 25ste sterfdatum van Ischa Meijer. We hebben zijn graf bezocht op begraafplaats Zorgvlied, waar naast hem nog een plekje vrij is – naar verluidt voor Connie Palmen.

I.M. is een onvergetelijk boek. Het werd mij aangeraden door Leen Dendievel in de podcast drie boeken.

HipstamaticPhoto-607190632.377278.jpg