gelezen: Michael Lewis: The Fifth Risk

De helft van het boek gaat over de Nationale Atmosferische en Oceanische Administratie van de Amerikaanse overheid. Wat klinkt als het meest stomvervelende onderwerp ter wereld, ik besef het. 

Kijk, Michael Lewis moet de beste non-fictieschrijver van Amerika zijn. Hij slaagt erin elk moeilijk, oninteressant thema tot leven te brengen met als resultaat: pageturners over beursmanipulatie (Flash Boys), over de statistiek achter spelersprofielen in de baseballcompetitie (Moneyball), en over hoe we beslissingen nemen en voortdurend fouten maken (The Undoing Project). Zijn geheim: altijd vertrekken vanuit individuele verhalen van enkele hoofdrolspelers.

Eerlijk? Hij lijkt wat op Dan Brown, qua manier van schrijven én qua uiterlijk. Wat misschien geen compliment is. Soit, laat vallen.

Het nieuwe boek van Michael Lewis heet The Fifth Risk en gaat over enkele Amerikaanse overheidsinstellingen, hoe ongeveer niemand in Amerika echt goed weet waar die exact mee bezig zijn, omdat de structuur bijzonder ingewikkeld is, en omdat ze met véél, compleet uiteenlopende zaken bezig zijn. Wie helaas òòk geen idee heeft, is hun baas: de regering Trump. Het gevolg is een bedreiging van de nationale veiligheid. Dat legt Michael Lewis in dit boek uit in iets meer dan 200 bladzijden.

Deel 1 gaat helemaal over het Department of Energy, dat niet alleen verantwoordelijk is voor energie, maar ook voor de nucleaire veiligheid van het land. Verder schrijft Lewis over het Amerikaanse Ministerie van Landbouw, over het Department of Commerce, en over de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). Die laatste houdt via de National Weather Service ondermeer het weer in de gaten en waarschuwt de Amerikaanse bevolking als er stormen en tornado’s aankomen.

De overgang van de regering Obama naar de regering Trump werd door al deze overheidsinstellingen nauwkeurig voorbereid, om een vlotte overgang te garanderen. Maar op de dag dat de nieuwe administratie de zaak moest overnemen, kwam er niemand opdagen. 

De regering Trump negeerde de voorbereidingen compleet. Volgens Lewis toonde ze nauwelijks interesse in de werking van de overheidsorganisaties, maar focuste ze uitsluitend op ondermeer ontkenning van de klimaatopwarming, schrapte ze budgetten waarvan ze geen idee hadden waarvoor ze dienen, met op lange termijn mogelijk catastrofale gevolgen voor de Amerikaanse bevolking.

Michael Lewis schrijft intelligent en ongelooflijk meeslepend, met steeds een grote fascinatie voor wat zich ver achter de dagelijkse nieuwsfeiten bevindt. Altijd geïnteresseerd in lange termijn, statistiek, waarheid achter schijn. Hij slaagt erin om mistoestanden bloot te leggen die verborgen blijven omdat de problematiek zo ingewikkeld is dat niemand er iets van snapt (Flash Boys), of omdat het probleem zich op lange termijn afspeelt (The Fifth Risk) en niet uit te drukken is in snelle antwoorden die volgende week alles oplossen.

The Fifth Risk is – alweer – fascinerende lectuur, en gaat centraal over het functioneren van de overheid. Over hoe de overheid systematisch onderschat en gekleineerd wordt, en het bestaan ervan enkel opvalt als er iets misloopt. Een ode aan de overheid dus, maar dan geschreven door wellicht de enige man op aarde die dergelijke materie boeiend kan maken.

Aanrader. Dit boek. En het hele oeuvre van Michael Lewis.

HipstamaticPhoto-563035366.507712.jpg

Michael Lewis

gelezen: Friedrich Nietzsche: De antichrist

De antichrist: geschreven in 1888, maar een nog steeds plezierige en relevante scheldpartij op de katholieke kerk.

De antichrist is een vlammende aanklacht tegen het christendom in een tijd dat er van de neergang van de katholieke kerk zoals wij die vandaag zien, na flagrant machtsmisbruik en de georganiseerde bescherming van pedofiele priesters, nog lang geen sprake was. Nietzsche scheldt het christendom, zijn belijders en vooral zijn priesters de huid vol omdat hij geloof onzin en gevaarlijk bedrog vindt. Hij noemt christenen ondermeer vampieren, een lafhartige, verwijfde en suikerzoete bende (p. 95), en stiekeme gewormte (p. 94).

Over de inconsequenties van het christendom:

Niets is onchristelijker dan de kerkelijke onbeschaamdheden van een God als persoon, een ‘rijk Gods’ dat komen zal, een ‘rijk der hemelen’ in het hiernamaals, een ‘zoon Gods’ als tweede persoon van de Drie-eenheid. Dit alles staat (…) als een vlag op een modderschuit (p. 50)

Hij vindt de katholieke kerk bovendien het tegendeel van alles waar het christendom voor staat:

de Kerk, deze vorm van dodelijke vijandschap jegens elke eerlijkheid, elke verhevenheid van de ziel, elke geestelijke tucht, elke vrijmoedige en zachtaardige menselijkheid. (p. 53)

Nietzsche schreef De antichrist in 1888, maar de tekst is nog steeds relevant om te begrijpen hoe we vandaag leven. Wij zitten nog steeds met een ingebakken cultuur van aanvaarding, waarvan de verschrikkelijke uitwassen pas naar boven komen in een fenomeen als de metoo-beweging. Wij blijven als volk vechten tegen die aanvaardingscultuur. En Nietzsche beschrijft heel goed hoe die zich door het christendom in onze samenleving heeft genesteld.

Zijn conclusie:

Ik veroordeel het christendom (…) Voor mij is zij de opperst denkbare vorm van corruptie (…) De christelijke Kerk liet niets door haar verderf onaangeroerd, zij heeft van elke waarde een onwaarde, van elke waarheid een leugen, van elke eerlijkheid een vuig zielenroersel gemaakt. (p. 101, 102)

Ik las De Antichrist in oktober – november 2018 in Sils Maria. Daar bracht ik ook een bezoek aan het Nietzsche-Haus, waar de filosoof enkele zomers doorbracht en waar hij in 1888 De antichrist schreef.

HipstamaticPhoto-562676045.187373.JPG

Het verslag van mijn bezoek aan het Nietzsche-Haus in Sils Maria lees je hier.

gelezen: Jeroen Brouwers: Laatste plicht. Terugdenken aan Hans Roest. Feuilletons 10.

Kijk, aflevering 10 van het éénmans-tijdschrift van de meester, Jeroen Brouwers, waarin hij kritieken, beschouwingen en kleine of grote stukken biografie verzamelt. Dit boekje is een ode aan zijn in 2006 overleden vriend en mentor Hans Roest, over wie hij vol liefde, bewondering en mededogen spreekt.

Hij was mijn beste, de allervertrouwdste, meest genereuze en royale vriend. Hij van zijn kant noemde mij ‘zijn erezoon’. (p. 17 en 18)

Hans Roest was chef van de lectuurredactie bij de Geïllustreerde Pers in Amsterdam toen Brouwers hem in 1962 leerde kennen. In belangrijke bijrollen: deels vergeten Nederlandse schrijvers en dichters: Hélène Swarth, Henriëtte Roland Holst, Gerrit Achterberg, een constante in het werk van Brouwers.

Samen met Laatste plicht verscheen ook een best of van de 10 afleveringen van Feuilletons.

HipstamaticPhoto-562523732.650680.jpg

Uitgeverij Demian

gelezen: Austin Kleon: Steal like an artist

Voor de derde of vierde keer gelezen: Steal like an artist van de Amerikaan Austin Kleon. Heerlijk inspirerend voor wie creatief werk doet/wil doen. Met tips als: write the book you want to read, use your hands, be boring. Én geweldig vormgegeven. Om te lezen en te herlezen.

Een fragment, over creativiteit en niet exact goed weten waarmee je bezig bent:

Guess what: None of us do. Ask anybody doing truly creative work, and they’ll tell you the truth: They don’t know where the good stuff comes from. They just show up to do their thing. Every day. (p.28)

HipstamaticPhoto-560503452.324188.jpg

de blog van Austin Kleon

gelezen: Paulo Coelho: De alchemist

Schitterende klassieker herlezen: De alchemist van de Braziliaanse schrijver Paulo Coelho, één van de meest verkochte boeken aller tijden. Het verhaal van een jonge herder die naar de piramides van Egypte trekt om zijn schat te zoeken. Onderweg ontmoet hij gevaar en tegenstand, maar hij wordt aangespoord om door te zetten en de schat in zichzelf te vinden. Mooi mooi. Bedenk wat je wil in je leven (je ‘eigen legende’) en ga ernaar op zoek. Geef nooit op.

Mooi fragment:

Wat moet ik doen? Ik zal verbitterder worden en niet meer geloven in de mensen, omdat één mens mij verraden heeft. Ik zal al diegenen haten die verborgen schatten hebben gevonden, omdat ik de mijne niet heb gevonden. En ik zal het kleine beetje dat ik heb stevig vasthouden, want ik ben te klein om de wereld te omarmen.” (p. 45)

HipstamaticPhoto-557763579.824938.jpg

Paulo Coelho’s blog

gelezen: Matthew Quick: The Reason You’re Alive

Gelezen: The Reason You’re Alive van Matthew Quick, over een Amerikaanse Vietnamveteraan met een oorlogstrauma. Hij heeft een moeilijke relatie met zijn linkse zoon Hank en zijn kleindochter, zijn vrouw heeft zelfmoord gepleegd, en ergens wacht nog de confrontatie met zijn verleden: de Indiaan Clayton Fire Bear.

Een mooi en slim boek over omgaan met demonen van vroeger, maar ook over de liefde die politieke tegenstellingen overwint. Aanrader!

Matthew Quick is de schrijver van Silver Linings Playbook, verfilmd met Bradley Cooper en Jennifer Lawrence, die er een oscar voor kreeg. Ook dit boek smeekt om een verfilming.

Ik las het boek trouwens in het Nederlands. The Reason You’re Alive is ook in Nederlandse vertaling de titel.

HipstamaticPhoto-555607915.885694.JPG

gelezen: Herman Hesse: De Steppewolf

Klassieker uit 1927 van de Duits-Zwitserse schrijver Herman Hesse.

Visionaire zin:

“Er zou worden ontdekt, misschien al heel gauw, dat we niet alleen voortdurend omgeven worden door beelden en gebeurtenissen van nu, van het moment, (…) maar dat alles wat ooit gebeurd is net zo goed vastgelegd en beschikbaar is en dat we op een dag, al dan niet draadloos, al dan niet met storend achtergrondgeruis, koning Salomo en Walther von der Vogelweide zullen horen spreken. En dat dit de mensen er allemaal, net als nu het begin van de radio, alleen maar toe zou brengen om voor zichzelf en hun streven op de loop te gaan en zich te omgeven met een steeds strakker web van vermaak en nutteloze bezigheden.” (p. 110)

HipstamaticPhoto-555175742.292466.JPG

gelezen: Michel Houellebecq: De wereld als markt en strijd

Ik ben gek op Michel Houellebecq. (Dat rijmt.) Na Platform heb ik nu ook zijn debuutroman gelezen. De wereld als markt en strijd is een boek uit 1994 waarmee hij literair Frankrijk overhoop haalde, en waarmee hij de toon zette voor alles wat hij nog zou schrijven. Het gaat over een depressieve it-specialist die cursus moet geven in enkele steden buiten Parijs. Alles is gedrenkt in een bodemloze verveling, leegte en moreel verval.

Hier is een fragment waarin Houellebecq de kern van zijn eigen schrijven samenvat. Hij zegt waarom je zijn roman eigenlijk geen roman mag noemen:

Hoe zou je nog kunnen vertellen over van die vurige, jarenlang voortdurende passies, waarvan de gevolgen soms generaties lang merkbaar bleven? We zijn op zijn zachtst gezegd mijlenver verwijderd van Wuthering Heights. De romanvorm is niet bedoeld om onverschilligheid of absolute leegte te beschrijven; daarvoor zou een vlakkere, beknoptere en fletsere uitdrukkingsvorm moeten worden uitgevonden.” (p. 46)

HipstamaticPhoto-554496252.017735.JPG

Het boek is uit het Frans vertaald door Martin de Haan.

gelezen: Arnon Grunberg: Thuis ben je

Ik heb een boek van Arnon Grunberg gelezen: Thuis ben je. Berichten van een hotelmens. Grunberg heeft voor de website De Correspondent een reeks columns geschreven over zijn leven dat zich voor een deel in hotels afspeelt. In werkelijkheid gaat het boek niet over hotels, maar meer over de vraag waar je als mens thuis bent, en nòg meer is het een bundel verhalen – op z’n Grunbergs – over zijn leven onderweg.

Het laatste stukje van het boek is een verrassend persoonlijke kijk op zichzelf als schrijver. (“De verlangens worden gevreesd.“)

Mooie zin (p. 124):

Ik vroeg of ik haar navel mocht zien, omdat ze had verteld dat ze daar een litteken had. Littekens interesseren me. Het meeste interesseert me, maar littekens bovenmatig.

Haar bed was schoon en keurig opgemaakt, haar voeten waren koud.

HipstamaticPhoto-554163211.352117.JPG

arnongrunberg.com

gelezen: F. Scott Fitzgerald: De Grote Gatsby

The Great Gatsby gelezen, het bekendste boek van de Amerikaanse schrijver F. Scott Fitzgerald. Over de beruchte miljonair Jay Gatsby die gigantische feesten organiseert op zijn landgoed, en over verteller Nick Carraway, aan wie Gatsby zijn diepste geheim verklapt. Een boek over de genadeloze ondergang van wie vasthoudt aan het verleden…

HipstamaticPhoto-553079029.627831.JPG

F. Scott Fitzgerald overleed in 1940, maar hij heeft toch een (prachtige) website.