gelezen: Tom Lanoye: De draaischijf

Ik heb zo hard genoten van De draaischijf, de nieuwe roman van Tom Lanoye. Het is een boek dat gaat over collaboratie in de Antwerpse theaterwereld, een boek dat grote verwachtingen inlost.

Het gaat over acteur Alex Desmedt, die directeur wordt van de Bourlaschouwburg in Antwerpen, en tijdens de tweede wereldoorlog onder de bezetter in functie blijft. Die zelfs naar Den Haag trekt om daar te helpen een soort nazi-stadstheater uit de grond te stampen.

Het verhaal is fictie, maar in het boek duiken geregeld historische figuren op: burgemeester Camille Huysmans, Leo Delwaide, nazi-bonzen Göring en Goebbels, én priester Cyriel Verschaeve, hij steevast vergezeld door een bloedmooi arisch knaapje in militaire outfit. Je voelt Lanoye gniffelen achter zijn schrijftafel.

Alex Desmedt staat ook samen met zijn vrouw op de planken, de Joodse actrice Lea Liebermann. Lanoye laat de voorstellingen die ze in de roman spelen, hun leven spiegelen. Als ze samen Faust spelen, schrijft hij:

“Wie bedriegt wie, wie verleidt wie en wie verkoopt zijn ziel aan wie?” (p. 324-325)

De draaischijf is een boek over ego en stille collaboratie, over schuld en boete, een geweldig verhaal vol grandioze humor, bijtende spot en verwijzingen naar het Antwerpen van toen en nu. De roman is een ode aan een stad en aan een land, maar dan op zijn Lanoyes: met een heerlijk venijnige draai, grappig en pijnlijk. Een boek over communicatie ook: dingen niet uitspreken tegenover elkaar, alles laten rusten ‘voor de goede vrede’. Hoe Vlaams kan het worden?

Vormelijk bevat het boek voortdurend kleine vooruitwijzingen naar wat gaat komen, zodat je als lezer meegesleurd wordt. Een roman als een dans. De meester aan het werk.

De schrijver laat in dit boek zien waar de literaire lat ook alweer lag. De draaischijf is een magistrale roman die het allerbeste van Tom Lanoye – en dus van de Vlaamse literatuur – samenbrengt.

Koop De draaischijf in je plaatselijke boekhandel, of bestel het boek hier.

2 gedachten over “gelezen: Tom Lanoye: De draaischijf

  1. Mooi ! Ik had de roman wel al gekocht, maar hij ligt in de veel te grote stapel ‘nog te lezen’.. Maar ik ga die er toch, na jou te hebben gelezen, van tussen halen. Dank voor de tip!

    S

    Verstuurd vanaf mijn iPhone

    >

    Like

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s